ઇસીલિએ ઇસ અંધકાર મેં, મૈં છિપતી-છિપતી આઈ હૂઁ,
તેરે ચરણોં મેં ખો જાઊઁ, ઇતના વ્યાકુલ મન લાઈ હૂઁ.
તુમ દેખો પહિચાન સકો તો તુમ મેરે મન કો પહિચાનો,
જગ ન ભલે હી સમઝે, મેરે પ્રભુ! મેરે મન કી જાનો.

મેરા ભી મન હોતા હૈ, મૈં પૂજૂઁ તુમકો, ફૂલ ચઢ઼ાઊઁ,
ઔર ચરણ-રજ લેને કો મૈં ચરણોં કે નીચે બિછ જાઊઁ.
મુઝકો ભી અધિકાર મિલે વહ, જો સબકો અધિકાર મિલા હૈ,
મુઝકો પ્યાર મિલે, જો સબકો દેવ! તુમ્હારા પ્યાર મિલા હૈ.

તુમ સબકે ભગવાન, કહો મંદિર મેં ભેદ-ભાવ કૈસા?
હે મેરે પાષાણ! પસીજો, બોલો ક્યોં હોતા ઐસા?
મૈં ગરીબિની, કિસી તરહ સે પૂજા કા સામાન જુટાતી,
બડ઼ી સાધ સે તુઝે પૂજને, મંદિર કે દ્વારે તક આતી.

કહ દેતા હૈ કિંતુ પુજારી, યહ તેરા ભગવાન નહીં હૈ,
દૂર કહીં મંદિર અછૂત કા ઔર દૂર ભગવાન કહીં હૈ.
મૈં સુનતી હૂઁ, જલ ઉઠતી હૂઁ, મન મેં યહ વિદ્રોહી જ્વાલા,
યહ કઠોરતા, ઈશ્વર કો ભી જિસને ટૂક-ટૂક કર ડાલા.

યહ નિર્મમ સમાજ કા બંધન, ઔર અધિક અબ સહ ન સકૂઁગી,
યહ ઝૂઠા વિશ્વાસ, પ્રતિષ્ઠા ઝૂઠી, ઇસમેં રહ ન સકૂઁગી.
ઈશ્વર ભી દો હૈં, યહ માનૂઁ, મન મેરા તૈયાર નહીં હૈ,
કિંતુ દેવતા યહ ન સમઝના, તુમ પર મેરા પ્યાર નહીં હૈ.

મેરા ભી મન હૈ જિસમેં અનુરાગ ભરા હૈ, પ્યાર ભરા હૈ,
જગ મેં કહીં બરસ જાને કો સ્નેહ ઔર સત્કાર ભરા હૈ.
વહી સ્નેહ, સત્કાર, પ્યાર મૈં આજ તુમ્હેં દેને આઈ હૂઁ,
ઔર ઇતના તુમસે આશ્વાસન, મેરે પ્રભુ! લેને આઈ હૂઁ.

તુમ કહ દો, તુમકો ઉનકી ઇન બાતોં પર વિશ્વાસ નહીં હૈ,
છુત-અછૂત, ધની-નિર્ધન કા ભેદ તુમ્હારે પાસ નહીં હૈ.

સુભદ્રાકુમારી ચૌહાન

મોહન મુરલીધરા મોહન મુરલીધરા
મોહન મુરલીધરા મોહન મુરલીધરા

ક્રિષ્ણા ગોવિંદ ક્રિષ્ણા
ક્રિષ્ણા ગોવિંદ ક્રિષ્ણા
મન-મોહના
ક્રિષ્ણા મુરલીધરા..

મોહન મુરલીધરા મોહન મુરલીધરા
મોહન મુરલીધરા મોહન મુરલીધરા

કાન્હા ગોપાલા
કાન્હા ગોપાલા
મન-મોહના……..
ક્રિષ્ણા મુરલીધરા..
મોહન મુરલીધરા મોહન મુરલીધરા
મોહન મુરલીધરા મોહન મુરલીધરા

ક્રિષ્ણા ગોપાલા
ક્રિષ્ણા ગોપાલા
મન-મોહના……..
ક્રિષ્ણા મુરલીધરા..
મોહન મુરલીધરા મોહન મુરલીધરા
મોહન મુરલીધરા મોહન મુરલીધરા

ક્રિષ્ણા ગોવિંદ ક્રિષ્ણા
ક્રિષ્ણા ગોવિંદ ક્રિષ્ણા

આલેખ લેખક ‌: મોહન રાવલ

ટિપ્પણી:   IAST પ્રણાલી મેં ઔર આસાન ગુજરાતી લિપિ મેં હિન્દી લિખેં.

http://en.wikipedia.org/wiki/IAST

જબ મૈં અકેલા હોતા હૂઁ

કિતને પાસ હોતે હૈં મેરે દોસ્ત,

જબ મૈં ઉનકે સાથ હોતા હૂઁ,

કિતની દૂર હોતે હૈં વે.

2-આઁખેં

જિન આઁખોં કે લિએ તુમ તરસ રહે હો………
અબ સુનો ……….
જિન આઁખોં મેં તુમ સ્વયં કો દેખતે હો
વે આઁખેં હૈં ક્યોંકિ વે તુમ્હેં દેખતી હૈં.

3-પ્યાર

૨- પ્યાર નામ હૈ બસ
કુછ પલ કે આકર્ષણ કા,
પ્યાર નામ હૈ
સહૂલિયત કા,
આદમી કો તલાશ હૈ બસ ,
કુછ પલ કે પ્યાર કી.

http://www.youtube.com/watch?v=5RehT-Do9bs&feature=related

http://www.bloomenergy.com/newsroom/videos/

યે હૈ બ્લૂમ બૉક્સ એનેર્જી જેનરેટર —
અબ તક હમ લોગો ને ઇલેક્ટ્રીસિટી ઉત્પન કરને વાલે અનેક જેનરેટર કે બારે મેં સુના હોગા ઔર દેખા ભી હોગા. સામાન્ય રૂપ સે પ્રોયોગ હોને વાલે જેનરેટર મેં ડીજલ,પટ્રોલ ઔર કેરોસિન પ્રયોગ હોતા હૈ . લેકિન હાલ હી મેં અમેરિકા મેં રહને વાલે ભારતીય મૂલ કે વૈજ્ઞાનિક શ્રી કે આર શ્રીધર ને બ્લૂમ બૉક્સ નામક સ્વચ્છ એનેર્જી પૈદા કરને વાલે જેનરેટર કો બનાયા હૈ. યે જેનરેટર હર પ્રકાર કે ઈંધન કા ઇસ્તેમાલ કરકે એનેર્જી ઉત્પન કરતા હૈ. શ્રીધર જી કા કહના હૈ કિ યે બ્લૂમ બૉક્સ બડ઼ે બડ઼ે પૉવર પ્લાંટો કિ જગહ સ્થાનીય સ્તર પર ભી એનેર્જી પૈદા કરતા હૈ. અમેરિકા કિ કઈ બડ઼ી કંપનિયા ઇસકા ઉપયોગ કર રહી હૈ. જિનમે પ્રમુખ રૂપ સે ગૂગલ,ઇ વે ,વાલમાર્ટ હૈં. ઉન્હોને અનુમાન લગયા હૈ કિ આને વાલે ૫ સે ૧૦ વર્ષો મેં ઇસકો ઉપયોગ ઘરો મેં ભી આસાની સે હો સકેગા. ઇસકી ખ઼ાસ બાત યે હૈ કિ તીન યા ચાર ઘર મિલકર એક બ્લૂમ બૉક્સ કા ઉપયોગ કર સકતે હૈં.
બડ઼ે આકાર કા બ્લૂમ બૉક્સ જિનકા ઉપયોગ બડ઼ી બડ઼ી કંપનિયોં મેં કિયા જાતા હૈ કિ કીમત $૭૦૦૦૦૦ સે $૮૦૦૦૦૦ તક હૈ જબકિ શ્રીધર જી કા કહના હૈ કિ ઘરો મેં પ્રોયોગ હોને વાલે બ્લૂમ બૉક્સ કો $૩૦૦૦ તક કી કીમત મેં ઉપલબ્ધ કરાયા જા સકેગા. બ્લૂમ બૉક્સ એનેર્જી સર્વર ફિયૂલ સેલ ઔર એલેક્ટ્રોકેમિકલ સેલ સે મિલકર બના હોતા હૈ. એક ફિયૂલ સેલ મેં એનોડ ,કૈથોડ ઔર ઇલેક્ટ્રો લાઈટ હોતે હૈ. જૈસે હી ઈંધન એનોડ સાઇડ સે બહના શરૂ હોતા હૈ તો ઓક્સીડાંટ કૈથોડ કે સંપર્ક મેં આતા હૈ ઔર ઇસ સે કેમિકલ ક્રિયા હોતી હૈ ઔર એલેક્ટ્રોં ઈંધન સર્કિટ કિ ઔર બહતે હૈ ઔર એનેર્જી ઉત્પન કરતે હૈં૤ ઇસમેં પ્રોયોગ હોને વાલે ઇંધન સેલ મેં પ્રમુખ રૂપ સે મેથાનોલ ફિયૂલ સેલ , હાએડ્રોજન ફિયૂલ સેલ ઔર જિંક એયર બૈટરીજ હૈં. ઇસમેં પ્રયોગ હોને વાલે ઈંધન નાચુરલ ગૈસ , બાયોમાસ ગૈસ, એથેનૉલ હૈ. સાથ હી સાથ પુરાને સમય મેં ઉપયોગ હોને વાલે ઈંધન ભી પ્રયોગ કિયે જા સકતે હૈં. તો અબ દેખના યે હૈ કિ ક્યા યે બ્લૂમ બૉક્સ આમ જનતા કે લિએ બેહતર સાબિત હોગા .આપકી ક્યા રાય હૈ ? હામારે સાથ કમેન્ટ મેં અપની રાય શેયર કીજિયે ….

અગર આપકો ‘સાઇંસ બ્લૉગર્સ અસોસિએશન’ કા યહ પ્રયાસ પસંદ આયા હો, તો કૃપયા ફૉલોઅર બન કર હમારા ઉત્સાહ અવશ્ય બઢ઼ાએઁ.

સાઇંસ બ્‍લૉગર્સ અસોસિએશન ઑફ ઇંડિયા/મનોજ બિજનૌરી

કભી પ્યાસે કો પાની પિલાયા નહિ
બાદ અમૃત પિલાને સે ક્યા ફાયદા
કભી ગિરતે હુએ કો ઉઠાયા નહિ
બાદ આંસુ બહાને સે ક્યા ફાયદા .

મેં તો મંદિર ગયા, પૂજા-આરતી કી
પૂજા કરતે હુએ યે ખયાલ આ ગયા
કભી મા બાપ કી સેવા કી હી નહિ
સિર્ફ પૂજા કે કરને સે ક્યા ફાયદા.
…………………………………………..કભી પ્યાસે

મેં તો સત્સંગ ગયા , ગુરુ વાણી સુની ,
ગુરુ વાણી કો સુનકર ખયાલ આ ગયા
જન્મ માનવ કા લેકે દયા ના કરી
ફિર માનવ કેહલાને સે ક્યા ફાયદા.
………………………………………….કભી પ્યાસે

મેં ને દાન કિયા , મેં ને જપ તપ કિયા
દાન કરતે હૂએ યે ખયાલ આ ગયા
કભી ભૂખે કો ભોજન ખિલાયા નહિ
દાન લાખો કા કરને સે ક્યા ફાયદા.
………………………………………….કભી પ્યાસે

ગંગા નહાને હરિધ્વાર કાશી ગયા
ગંગા નહાતે હી મન મેં ખયાલ આ ગયા
તન કો ધોયા મગર મન કો ધોયા નહિ
ફિર ગંગા નહાને સે ક્યા ફાયદા
…………………………………………..કભી પ્યાસે

મૈ ને વેદ પઢે , મૈ ને શાસ્ત્ર પઢે
શાસ્ત્ર પઢતે હૂએ યે ખયાલ આ ગયા
મૈ ને જ્ઞાન હી કિસીકો બાટા નહિ
ફિર જ્ઞાની કેહલાને સે ક્યા ફાયદા.
……………………………………………કભી પ્યાસે

મા પિતા કે ચરણો મેં હી ચારો ધામ હૈ
આજા આજા યહી મુક્તિ કા ધામ હૈ
પિતા-માતા કી સેવા કી હી નહિ
ફિર તીર્થો મેં જાને સે ક્યા ફાયદા.
……………………………………………કભી પ્યાસે

કભી ગિરતે હૂએ કો ઉઠાયા નહિ
બાદમે આંસુ બહાને સે ક્યા ફાયદા.

હે મેરે ઘટ મેં બિરાજ તે શ્રી નાથજી યમનાજી શ્રી મહા પ્રભુજી
મેરા મન હૈ ગોકુલ વુંન્દ્રા વન
મેરે મનકે આંગન મેં તુલસી કેરે વન
મેરે પ્રાણ જીવન …….મેરે ઘટ મે

મેરે આતમ કે આંગન મેં શ્રી મહા પ્રભુ જી
મેરી આંખે દીખે ગિરધારી ભરી
મેરા તન મન ગયા જીસકો બારી રે બારી
મેરે શ્યામ મુરારી …….. ..મેરે ઘટ મેં

મુઝે પ્રાણ સે વૈષ્ણવ વ્હાલા
નિત કરતા શ્રી નાથજી કો કાલા વાલા
મૈ ને વલ્લભ પ્રભુ જી કા કિયા હૈ દર્શન
મેરા મોહ લિયા મન…….મેરે ઘટ મેં

મેં તો વિઠલ વર કી હર દિન સેવા કરતા
મેં તો આઠ પહર ઉસકી ઝંખના કરતા
મેં ને ચિત શ્રી નાથજી કે ચરન મેં રખા
જીવન સફલ હુઆ …….હે મેરે ઘટ મે

મુઝે પૃષ્ટિ માર્ગ કેરા સંગ રે લગા
મુઝે ગોર કીર્તન કેરા રંગ રે લગા
મૈને લાલા કી લાલી કેરા રંગ રે માંગા
હીરલા હાથ લગા …….હે મેરે ઘટ મે

ઐસી જીંદગી મેં ફિર તક કભી ન મિલે
બાર બાર માનવ દેહ કભી ન મિલે
ફેરા લખ ચોરાસી કા મેરા સફલ હુઆ
મુઝે મોહન મિલા… હે મેરે ઘટ મે

મેરી અંત સમય કેરી સુનો રે અરજ
લેના શરણ મેં શ્રી જી બાવા દયા રે કરકે
મુઝે બુલાવા યમ કેરા કભી ન આયે
મેરા નાથ બુલાએ .. .હે મેરે ઘટ મે

ગુજરાતી મેં ભજન / હિન્દી અનુવાદ

અગર આપ ઈમાનદાર હૈં,
સીધે ઔર સચ્ચે હૈં,
તો દુનયા કી નજરોં મેં આપ,
એકદમ દુધમુહે બચ્ચે હૈં,
દુનિયા સે બહુત દૂર રહ કર
આજ કા આદમી બનને મેં કચ્ચે હૈં.

આજ કા આદમી બનના હો
તો હમસે કુછ નુસ્ખે સીખ લીજિયે
ધોખે કા જાલ બિછા કર
કદમ-કદમ પર તિકડમ કીજિયે.

નુસ્ખા નમ્બર એક-
છોડ દીજિયે સબ વિવેક
અગર આપ કિરાયેદાર હૈ ઔર મક્કાર હૈં,
તો કિરાયે કે ઘર કો અપના હી સમઝિયે,
કિરાયા ફૂટી કૌડી ભી મત દીજિયે,
ઔર મકાન માલિક કો
ચાકૂ-છુરી-પિસ્તૌલ સે દફા કીજિયે.
તબ આપ, આજ કા આદમી બન પાયેંગે,
દુનિયા કો અપના કરિશ્મા દિખાયેંગે
ઔર આદર્શ કિરાયેદાર કહલાયેંગે.

નુસ્ખા નમ્બર દો-
અગર આપ આશુકવિ હો
તો ઇધર-ઉધર સે રચનાયેં બટોર કર
આગે આગે નાચિયે
ઔર તાલિયોં કી ગડગડાહટ મેં
ઝૂમ ઝૂમ કર કવિતા બાઁચિયે
અપના સ્વાગત આપ હી કીજિયે
અપના પરિચય આલ રાઉંડ શૈતાન કે
રૂપ મેં દીજિયે,
આજ કા આદમી યહી તો કરતા હૈ,
બસ ઉઠા-પટક કે પીછે મરતા હૈ.

નુસ્ખા નમ્બર તીન-
બજાઇયે અપની હી બીન,
નેતા બન જાઇયે,
જનતા કો નચાઇયે
ખુદ હી ખાઇયે
ઔર દૂસરોં કો જી ભર કર તરસાઇયે.
ઔર આજ કે આદમી કી લિસ્ટ મેં
અપના નામ પવિત્ર કરવાઇયે,
લક્ષ્મી જી કી ભક્તિ મેં માલા ટરકાઇયે.

નુસ્ખા નમ્બર ચાર-
પિછલગુએ બનાઇયે દો ચાર,
ઔર જેબ મેં એક સંસ્થા રખ લો યાર
ફિર, અંધે કે રેવડી બંટન ન્યાય સે
બને રહો સદાબહાર, સર્વરાકાર
તુમ્હેં ખૂબ સાથ દેંગે
તુમ્હારે ચમચે, કરછુલ ઔર ચાટુકાર.

નુસ્ખા નમ્બર પાઁચ ઔર અન્તિમ
જો સીધા હૈ, નહીં હૈ બંકિમ,
નચાતે રહો સબકો નાચ,
સચ કો હી આને દો આઁચ,
તભી તો મજા કર લોગે,
ગધા હો કર ભી, ઘોડે કા માલ ચર લોગે.
આજ કા આદમી તો કહલાવોગે
ઘર બૈઠે હી દિલ્લી મેં હાજિરી ભરવાવોગે.

(સ્વ. શ્રી હરિપ્રસાદ અવધિયા રચિત વ્યંગાત્મક કવિતા)

નિજ ભાષા ઉન્નતિ અહૈ, સબ ઉન્નતિ કો મૂલ
બિન નિજ ભાષા-જ્ઞાન કે, મિટત ન હિય કો સૂલ.
અંગ્રેજી પઢ઼િ કે જદપિ, સબ ગુન હોત પ્રવીન
પૈ નિજ ભાષા-જ્ઞાન બિન, રહત હીન કે હીન.
ઉન્નતિ પૂરી હૈ તબહિં જબ ઘર ઉન્નતિ હોય
નિજ શરીર ઉન્નતિ કિયે, રહત મૂઢ઼ સબ કોય.
નિજ ભાષા ઉન્નતિ બિના, કબહું ન હ્યૈહૈં સોય
લાખ ઉપાય અનેક યોં ભલે કરે કિન કોય.
ઇક ભાષા ઇક જીવ ઇક મતિ સબ ઘર કે લોગ
તબૈ બનત હૈ સબન સોં, મિટત મૂઢ઼તા સોગ.
ઔર એક અતિ લાભ યહ, યા મેં પ્રગટ લખાત
નિજ ભાષા મેં કીજિએ, જો વિદ્યા કી બાત.
તેહિ સુનિ પાવૈ લાભ સબ, બાત સુનૈ જો કોય
યહ ગુન ભાષા ઔર મહં, કબહૂં નાહીં હોય.
વિવિધ કલા શિક્ષા અમિત, જ્ઞાન અનેક પ્રકાર
સબ દેસન સે લૈ કરહૂ, ભાષા માહિ પ્રચાર.
ભારત મેં સબ ભિન્ન અતિ, તાહીં સોં ઉત્પાત
વિવિધ દેસ મતહૂ વિવિધ, ભાષા વિવિધ લખાત.
સબ મિલ તાસોં છાંડ઼િ કૈ, દૂજે ઔર ઉપાય
ઉન્નતિ ભાષા કી કરહુ, અહો ભ્રાતગન આય.

ભારતેંદુ હરિશ્ચંદ્ર

ટુક નીંદ સે અંખિયાં ખોલ જરા
પલ અપને પ્રભુ સે ધ્યાન લગા,
યહ પ્રીતિ કરન કી રીતિ નહીં,
જગ જાગત હૈ,તૂ સોવત હૈ .

તૂ જાગ જગત કી દેખ ઉડ઼ન,
જગ જાગા તેરે બંદ નયન,
યહ જન જાગ્રતિ કી બેલા હૈ,
તૂ નીંદ કી ગઠરી ઢોવત હૈ.

લડ઼ના વીરોં કા પેશા હૈ,
ઇસમેં કુછ ભી ન અંદેશા હૈ,
તૂ કિસ ગફલત મેં પડ઼ા-પડ઼ા,
આલસ મેં જીવન ખોવત હૈ.

હૈ આજાદી કા લક્ષ્ય તેરા,
ઉસમેં અબ દેર લગા ન જરા,
જબ સારી દુનિયા જાગ ઉઠી
તૂ સિર ખુજલાવત સોવત હૈ.
-વંશીધર શુક્લ